Kinga Kozłowska •  terapia, wsparcie, rozwój

Psy i uważność

Od jakiegoś czasu, oprócz pracy terapeutycznej z ludźmi, prowadzenia warsztatów i angażowania się w oddolne inicjatywy, zdarza mi się również opiekować różnymi psami w moim mieszkaniu, podczas gdy ich właściciele np. muszą gdzieś wyjechać.

Podczas takich kilku(nastu)-dniowych pobytów obserwuję moich podopiecznych z zaciekawieniem, bo każdy pies ma swój wyjątkowy charakter i usposobienie. I nie mogę nie zauważyć, jak ich obecność wpływa na mój układ nerwowy.

Ich rytm, codzienne potrzeby, chęć kontaktu (albo brak tej gotowości), to jak śpią, węszą, przeciągają się, przypomina mi o byciu w “tu i teraz”, w zgodzie z tym, co organiczne i pochodzące z ciała.

Analityczna część umysłu i kłębiące się myśli idą wtedy na bok, robiąc przestrzeń na doświadczanie.

Przeprowadzono wiele badań potwierdzających to, że psy potrafią wpływać na naszą regulację i na ogólne polepszenie dobrostanu. Kontakt z nimi obniża ciśnienie oraz poziom kortyzolu, reguluje oddech, zwiększa poziom oksytocyny, serotoniny i dopaminy, a także motywuje do ruchu.

A to wszystko nie dzieje się na życzenie, tylko wydarza się w relacji pomiędzy człowiekiem, a psem. Jest to rodzaj spotkania – międzygatunkowego, czułego, opartego na uważności.

I kiedy uczymy się ich słuchać, coś w nas uspokaja się i wycisza. Nie przez to, że pies coś dla nas robi, ale przez to, że my uczymy się być bardziej obecne/i. 

🐕 Czy śnił Ci się kiedyś pies?

Psy towarzyszą ludziom od tysięcy lat nie tylko w woli kompana w życiu codziennym, ale także symbolicznie w przestrzeniach wewnętrznych naszej psychiki. Gdy pies pojawia się w snach, jest to postać archetypowa z całym szeregiem potencjalnych znaczeń, głęboko zakorzenionych w historii, mitologii oraz w osobistej sytuacji danej osoby.

Marie-Louise von Franz, współpracowniczka C.G. Junga, zwracała uwagę na to, że pies w snach może symbolizować instynktowną mądrość, czyli intuicję, która prowadzi nas przez obszary, których świadomy umysł nie rozumie. 

Pies to nie tylko towarzysz, ale też przewodnik po nieświadomości, podobnie jak mityczne postacie psów, które prowadziły dusze “na tamten świat”. W starożytnym Egipcie za tę funkcję odpowiadał Anubis, bóg z głową szakala, który uczestniczył w procesie balsamowania i odprowadzania w nieznane. W mitologii starożytnej Grecji, trzygłowy pies Cerber strzegł bram Hadesu, czyli podziemnej krainy zmarłych.

W wielu kulturach psy pojawiały się w rytuałach pogrzebowych jako ofiary składane w grobach, aby mogły towarzyszyć zmarłym w ich podróży. Symbolika ta wskazuje na głęboki związek psa z przejściami, liminalnością, stanami “pomiędzy”, znanym a nieznanym.

Współcześnie sny z udziałem psa mogą odzwierciedlać relację z własną instynktowną częścią. Psy mają wyjątkowy węch i słuch, wyczuwają to, co dla nas niedostępne, więc symbolicznie reprezentują zdolność do wyczuwania niewidzialnego, poruszania się w gąszczu emocji, sygnałów z ciała, nieświadomych pragnień i lęków.

Pies we śnie może być sprzymierzeńcem, towarzyszem podróży w głąb siebie, stróżem naszych granic, czy też przewodnikiem po tym, co ukryte. Czasem pojawia się jako opiekun, a czasem jako dziki, nieokiełznany aspekt psychiki, wskazując na potrzebę przyjęcia i zintegrowania naszych wypartych aspektów.

Można więc powiedzieć, że pies we śnie bywa symbolem instynktu, który nie tylko ostrzega i chroni, ale także prowadzi: przez nieznane i przez proces psychicznej przemiany.

Jednak warto nadmienić, że znaczenia mogą być różne i zawsze są kwestią subiektywną, ponieważ symbole i ich archetypowy kontekst ożywają poprzez indywidualne doświadczenie. 

Jeżeli chcesz odkryć “co autor miał na myśli” (w tym wypadku autorem jest Twoja nieświadomość, która operuje językiem symbolicznym, a nie dosłownym), to potrzebujesz wejść ze swoim snem w swoisty abstrakcyjny dialog. 

A zapisywanie snów jest na tej drodze pierwszym, ważnym krokiem. Swój sen możesz też narysować, czy poczuć w ciele i nadać mu ruch, a nawet zatańczyć ✨